Trang Tin hoạt động

CHÍNH THỨC TRIỂN KHAI E-KYC TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG

Thứ Ba, Ngày 22/12/2020

I. Mở đầu Tháng 11 năm 2019, Chính phủ ban hành Nghị định số 87/2019/NĐ-CP ngày 14/11/2019 sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 116/2013/NĐ-CP ngày 04 tháng 10 năm 2013 của chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của luật phòng, chống rửa tiền (“Nghị định 87”). Nghị định 87 cho phép các tổ chức tài chính được quyết định gặp mặt trực tiếp hoặc không gặp mặt trực tiếp khách hàng khi lần đầu thiết lập mối quan hệ.1 Sửa đổi này vô cùng quan trọng trong việc áp dụng phương pháp định danh khách hàng trực tuyến (“e-KYC”), tạo điều kiện áp dụng các công nghệ mới cũng như thúc đẩy số hóa hoạt động ngân hàng. Quy định trên trong Nghị định 87 còn được khuyến khích bởi Quyết định số 149/QĐ-TTg ngày 22 tháng 1 năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 (“Quyết định 149”). Theo Quyết định 149, để đảm bảo sự đồng bộ, thuận tiện và hiệu quả của người dân khi sử dụng các sản phẩm và dịch vụ tài chính cơ bản, cho phép triển khai e-KYC để xác minh và xác thực danh tính của chủ tài khoản ngân hàng. Vào ngày 4/12/2020, nhằm hướng dẫn chi tiết Nghị định 87 cũng như thực thi Quyết định 149, Ngân hàng nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư số 16/2020/TT-NHNN (“Thông tư 16”) chỉnh sửa bổ dung một số điều của Thông tư 23/2014/TT-NHNN (“Thông tư 23”) hướng dẫn việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05 tháng 03 năm 2021. Thông tư 16 đã liệt kê các cách thức có thể sử dụng trong quá trình áp dụng e-KYC để xác thực danh tính khi mở và sử dụng tài khoản ngân hàng cá nhân. Các nội dung dưới đây giải thích việc triển khai áp dụng e-KYC theo các quy định này. II. Triển khai áp dụng e-KYC Nhìn chung, các ngân hàng được quyết định biện pháp, hình thức, công nghệ để nhận biết và xác minh khách hàng, tuy nhiên phải đảm bảo tuân thủ các quy trình và điều kiện về công nghệ. Ngoài ra, việc xác thực khách hàng bằng e-KYC không áp dụng đối với đối với tài khoản thanh toán chung, khách hàng cá nhân là người nước ngoài, người chưa đủ 18 tuổi và người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.2  Về mặt quy trình thủ tục, ngân hàng phải xây dựng, ban hành, công khai quy trình, thủ tục mở tài khoản thanh toán bằng phương thức điện tử phù hợp với quy định pháp luật về phòng, chống rửa tiền, pháp luật về giao dịch điện tử, các quy định pháp luật liên quan về đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin khách hàng và an toàn hoạt động của ngân hàng. Quy trình thủ tục phải đảm bảo bao gồm tối thiểu các bước: Thu thập thông tin về hồ sơ mở tài khoản thanh toán; Thực hiện kiểm tra, đối chiếu và xác minh thông tin nhận biết khách hàng; Cảnh báo cho khách hàng về các hành vi không được thực hiện trong quá trình mở và sử dụng tài khoản thanh toán; Cung cấp cho khách hàng nội dung và thực hiện giao kết thỏa thuận mở và sử dụng tài khoản thanh toán; và Thông báo số hiệu, tên tài khoản thanh toán, hạn mức giao dịch qua tài khoản thanh toán và ngày bắt đầu hoạt động của tài khoản. Về mặt công nghệ, các ngân hàng được yêu cầu tuân thủ và đáp ứng các biện pháp tối thiểu khi triển khai e-KYC để xác định và xác minh danh tính của khách hàng, bao gồm: Thứ nhất, ngân hàng phải có giải pháp, công nghệ để thu thập, kiểm tra, đối chiếu, đảm bảo sự khớp đúng giữa thông tin nhận biết khách hàng bao gồm (i) dữ liệu sinh trắc học của khách hàng và (ii) các thông tin, yếu tố sinh trắc học tương ứng trên giấy tờ tùy thân của khách hàng (chứng minh nhân dân, hộ chiếu, giấy khai sinh) hoặc với dữ liệu định danh cá nhân được xác thực bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc bởi tổ chức tín dụng khác hoặc bởi tổ chức được cung ứng dịch vụ định danh và xác thực điện tử. Thứ hai, có biện pháp kỹ thuật để xác nhận việc khách hàng đã được định danh đồng ý với các nội dung tại thỏa thuận mở và sử dụng tài khoản thanh toán Thứ ba, ngân hàng phải (i) xây dựng quy trình quản lý, kiểm soát, đánh giá rủi ro, trong đó có biện pháp ngăn chặn các hành vi mạo danh, can thiệp, chỉnh sửa, làm sai lệch việc xác minh thông tin nhận biết khách hàng trước, trong và sau khi mở tài khoản thanh toán cho khách hàng và (ii) biện pháp để kiểm tra, xác minh thông tin nhận biết khách hàng đảm bảo khách hàng thực hiện giao dịch trên tài khoản thanh toán được mở bằng phương thức e-KYC là chủ tài khoản thanh toán đó. Cuối cùng, ngân hàng phải lưu trữ, bảo quản đầy đủ, chi tiết theo thời gian đối với các thông tin, dữ liệu nhận biết khách hàng trong quá trình khách hàng mở, sử dụng tài khoản thanh toán, như: thông tin nhận biết khách hàng; các yếu tố sinh trắc học của khách hàng; âm thanh, hình ảnh, bản ghi hình, ghi âm; số điện thoại thực hiện giao dịch; nhật ký giao dịch, để phục vụ cho công tác kiểm tra, đối chiếu, giải quyết tra soát, khiếu nại, tranh chấp và cung cấp thông tin khi có yêu cầu từ cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền. Ngoài ra, dựa trên điều kiện công nghệ, ngân hàng sẽ thực hiện đánh giá rủi ro, và quyết định áp dụng hạn mức giao dịch của khách hàng đảm bảo tổng hạn mức giá trị giao dịch (ghi Nợ) không vượt quá 100 triệu đồng/tháng/khách hàng. Ngân hàng có thể áp dụng hạn mức cao hơn với điều kiện ngân hàng áp dụng một trong các biện pháp như áp dụng giải pháp cuộc gọi ghi hình (video call) để thực hiện thu thập, kiểm tra, xác minh thông tin nhận biết khách hàng trong quá trình mở tài khoản thanh toán đảm bảo hiệu quả như quy trình nhận biết, xác minh thông tin khách hàng qua phương thức gặp mặt trực tiếp; hoặc áp dụng công nghệ để kiểm tra, đối chiếu đặc điểm sinh trắc học của khách hàng với dữ liệu sinh trắc học công dân thông qua cơ sở dữ liệu căn cước công dân. Tóm lại, việc triển khai e-KYC sẽ tạo thuận lợi, thúc đẩy phát triển các giao dịch không dùng tiền mặt, tăng tiện ích cho khách hàng, giúp ngân hàng giảm bớt các thủ tục giấy tờ, không gian lưu trữ hồ sơ. Hơn nữa, Thông tư 16 cũng tích cực tháo gỡ những vướng mắc cho các ngân hàng truyền thống trong cuộc đua cạnh tranh với các công ty Fintech (ví dụ như Momo, Grab Moca, Zalo Pay).

Trang chủ | Tin hoạt động | Tư vấn hội viên | Tin tức khác | Liên hệ | Giới thiệu
Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH VIỆT NAM
Giấy phép thiết lập trang tin điện tử số 84/GP-BC cấp ngày 29/06/2005
Trụ sở:Tầng 6 - Tòa nhà Đa Năng - Số 169, Phố Nguyễn Ngọc Vũ, Phường Trung Hòa, Quận Cầu Giấy, Hà Nội
Email: office@vafi.org.vn - Tel: 024.3972 8133 - Fax: 024.3972 8133
Copyright © 2005 Vietnam Association of Financial Investors. All Rights Reserved.